Pubers die roken, brengen hun hersenen onherstelbare schade toe. Hun
concentratievermogen daalt en
impulsiviteit neem toe. 'Dit kan betekenen dat jong beginnen met roken
bijdraagt tot het ontwikkelen van
aandachts- en impulsitiviteitsstoornissen zoals ADHD', zegt Sabine Spijker
(Vrije Universiteit Amsterdam).
Kaatje De Coninck
Voor het onderzoek van de Amsterdamse
universiteit werden ratten in een kooi gezet
waarin vijf lampjes
waren aangebracht met
gaatjes eronder. Als een lampje brandde, moesten
de ratten hun snuit zo snel
mogelijk door het
bijhorende gaatje steken. Dat leverde een
beloning op. Ratten die in hun puberteit
nicotine
kregen toegediend, presteerden 5 tot 10
procent slechter.
' Op het moment dat van hen heel veel
aandacht werd gevraagd, misten ze af en toe een
lampje', zegt
onderzoekster Sabine Spijker in
De Volkskrant. Hun concentratievermogen
bleek als gevolg van de
blootstelling aan
nicotine achteruitgegaan, hun impulsiviteit net
omhoog.
Minder concentratie
' Als je dit naar mensen zou vertalen, heb je het
over jongeren die met roken beginnen tussen hun
twaalfde en
zestiende', zegt Spijker. 'In hun
latere leven zouden dat werknemers zijn die het
op zich prima doen. Maar
zodra het heel moeilijk
wordt en er veel van hen wordt gevraagd, haken
ze eerder af dan anderen. Dan
kunnen ze hun
aandacht er niet helemaal bijhouden.'
De onderzoekers ontdekten dat de
nicotine bij pubers leidt tot een blijvende
afname van een specifiek eiwit,
mGluR2, in het
deel van de hersenen dat aandacht en
concentratie reguleert. Het eiwit kan wel met
medicijnen gestimuleerd worden, en zo kan ook de
verminderde aandacht gestimuleerd worden, maar
dit
werkt enkel tijdelijk.
Volwassen hersenen
Ratten die alleen op volwassen leeftijd nicotine
binnenkregen, hadden geen last van blijvende
problemen,
omdat hun hersenen al gevormd waren.
De hersenen van ratten en mensen
lijken sterk op elkaar. Volgens de onderzoekers
zijn de effecten bij
mensen dan ook
vergelijkbaar, en veroorzaken verslavende
stoffen zoals nicotine dus blijvende schade aan
jonge hersenen.
Maar dergelijk onderzoek valt bij
mensen niet te herhalen, om ethische redenen: de
jonge mensen die er aan
zouden deelnemen en dus
zouden leren roken, zouden een te grote kans
lopen om verslaafd te geraken aan
de sigaret.